عزاداري هاي محرم شيعيان هند، در ايام تاسوعا و عاشورا شور و حال قابل توجهي دارد. در اين زمينه، عزاداري هاي شيعيان شهرهاي امروهه، دهلي، لكهنو و سرينگر، از شهرت بيشتري برخوردار است.

شمار مردم حاضر در عزاداري هاي شهر دهلي، به اندازه اي است كه موجب ترافيك سنگين در برخي از خيابان ها و معابر پايتخت هند می شود. عزاداري هاي روز عاشوراي پايتخت هند، از صبح زود شروع و تا عصر ادامه دارد. يكي از پايگاه هاي عمده اين عزاداران، مسجد جامع مشهور و تاريخي دهلي است كه در منطقه دهلي قديم واقع شده است. انبوه عزاداران زن و مرد و پير و جوان شهر دهلي به خيابان ها می آیند. عزاداران شهر دهلي، علم هاي سبز رنگي را حمل مي كنند كه روي آنها عبارت «حسين» نوشته شده است. همچنين برخي از عزاداران، پرچم هاي كوچك سبز رنگي را كه حاوي عبارت «يا حسين» است، بر پيشاني شان می بندند. افزون بر اين، عزاداران دهلي «امام باره هاي» تزئين شده اي را روي چرخ هاي دستي كوچك قرار داده و در برخي از معابر حركت مي دهند. زينت زيبا اين امام باره ها، مايه جلب توجه افزونتر عابران به عزاداري مسلمانان می شود.  

در ضمن عزاداري هاي شهر سرينگر و برخي مناطق ديگر كشمير، برخوردهايي بين گروه هاي رقيب شيعه و نيز بين شيعيان و سني ها بروز می کند. ناگفته نماند كه در دو دهه گذشته، به دليل شرايط امنيتي خاص كشمير و رقابت شديد احزاب سياسي وابسته به مسلمانان سني و شيعه، عزاداري هاي ماه محرم سرينگر و برخي از مناطق اين ايالت، راحت و بدون دردسر نبوده است.

عزاداري مسلمانان شهر اجمير هم، از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد. يكي از مراكز تجمع عزاداراران ماه محرم در اين شهر، آرامگاه خواجه معين الدين چشتي است.

با توجه به اهميت حادثه شهادت امام حسين(ع) در بين جامعه مسلمانان هند، دولت هند روز عاشورا را در شمار تعطيلات رسمي هند قرار داده است. همچنين، روزنامه ها و مجلات انگليسي و اردو زبان هند، به انتشار گزارش ها و مقالاتي در باره عزاداري هاي مردم و واقعه كربلا می پردازند.

ناگفته نماند كه برخي از مسلمانان سني مذهب هند( به ويژه سادات سني) نيز، توجه خاصي به روزهاي تاسوعا و عاشورا دارند. حتي بعضي از اين افراد هم، در برخي از عزاداري هاي شيعيان حضور مي يابند. البته در برخي مناطق هند، روز عاشورا به صحنه بروز دشمني و بعضا درگيري بين شيعيان و سني ها بدل مي شود.

 

  توجه برخي از هندوها به عاشورا

از گذشته هاي دور تاكنون، تعدادي از هندوها هم به واقعه مشهور كربلا، حساسيت خاصي پيدا كرده اند. برخي از مطبوعات هند، گاهگاه به انعكاس توجه هندوها به واقعه كربلا پرداخته اند. به نوشته يكي از روزنامه هاي انگليسي زبان هند، يكي از خانواده هاي هندو مذهب ساكن بخش Banda شهر Bundelkhand، همواره مراسم ويژه اي در روز عاشورا برگزار مي كند. گرفتن روزه و ساختن امام باره، از جمله كارهاي اين خانواده(Vasant Rao Sathe) براي ابراز احترام به قيام امام حسين (ع)مي باشد.

اين خانواده خود را از نسل يكي از خانواده هاي جنگجوي مراتهه(Maratha Warrior Ramaji) مي دانند. به ادعاي اين خانواده، Ramaji در واقعه كربلا حضور داشته و در كنار امام حسين(ع) جنگيده است. مطابق اين ادعا، اين فرد بعد از شهادت امام حسين (ع) به هند آمده و با برپايي مراسم ويژه، تلاش كرده است كه احترام خود را به امام حسين(ع) نشان دهد.

اين خانواده در توجيه اقداماتشان، اظهار داشته اند كه آنها به مذاهب مختلف احترام مي گذارند. اين خانواده مدعي است كه اجدادشان از سال ها پيش تاكنون، همواره مناسبت عاشورا را به ديده احترام نگريسته و به همين خاطر بزرگترين امام باره منطقه را(Ramji Ka Imambara) آنها ساخته اند. آنان، قدمت اين امام باره را، 258 سال اعلام مي دارند. 30 سال پيش، به دنبال يك خشكسالي سخت در منطقه، عده اي از مردم در اطراف اين امام باره جمع شدند و براي بارش باران دعا كردند. به دنبال اين مراسم، باران زيادي در منطقه باريد؛ اين واقعه، ارادت مردم به اين امام باره و امام حسين(ع) را بيشتر كرد.

در روز عاشوراي هر سال، شمار زيادي از هندوها و مسلمانان بخش مذكور در اين امام باره قديمي و بزرگ گردهم جمع مي شوند. بخشي از مردم شركت كننده در مراسم عزاداري اين امام باره، مسلمان و بخشي هم هندو هستند. با اين حال، همه آنان بدون توجه به تعلقات مذهبي شان به عزاداري امام حسين(ع) مي پردازند. به گونه اي كه تفكيك عزاداران هندو و عزاداران مسلمان شركت كننده در مراسم روز عاشوراي امام باره مذكور دشوار است.

به گفته عضو ارشد خانواده هندوي متولي اين امام باره، اين تجمع مي تواند نمونه اي عالي از اتحاد و پيوند مسلمانان و هندوها در كشور هند باشد. به گفته وي، گرچه اجداد ما با يكديگر جنگيده اند؛ اما اينك، ما مي توانيم به صورت صلح آميز در كنار يكديگر زندگي كنيم.

برگرفته از نشریات هند