ساعت 15 روز جمعه 4/10/94 برای شرکت در سی و چهارمین سمینار انجمن استادان زبان فارسی هند با هواپیمایی Go Air عازم پتنا مرکز ایالت بیهار هند شدم. سی و چهارمین سمینار انجمن از شنبه 5/10/94 به مدت 3 روز در دانشگاه پتنا برگزار شد. بیهار و مرکز آن پتنا از قدیم تا به امروز از ایالت های فارسی دوست و فارسی پرور هند است. عظیم آباد نام پیشین پتنا برای فارسی دانان با نام بیدل عظیم آبادی گره خورده است. امروز هم در این شهر در دانشگاه پتنا و کالج و کتابخانه خدابخش زبان فارسی نام و نشانی دارد. پس از آیین گشایش سمینار مجال اندکی دست داد تا بازدیدی از گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پتنا داشته باشم.

دانشگاه پتنا در سال 1917 تأسیس شده و بخش زبان فارسی آن از سال 1920 تا به امروز فعال است. این دانشگاه یکی از دانشگاه های ایالتی هند است که بناهای آن فرسوده و قدیمی است. پس از گذر از معبری، از مقابل بخش زبان عربی دانشکده عبور کردیم و به بخش زبان فارسی رسیدیم. دفتر نسبتاً محقری که دانشجویان و اساتید زیادی را در هند پرورش داده است. در تابلویی که به دیوار دفتر گروه آویخته بود نام مدیران گروه از زمان تأسیس تا به امروز ثبت شده بود. دکتر عظیم الدین احمد از 1920 تا 1936، دکتر علی حسن از 1936 تا 1944، دکتر عبدالمنان بیدل از 1944 تا 1948، دکتر اقبال حسین از 1948 تا 1960، دکتر سید حسن از 1960 تا 1961، دکتر عطاء الرحمان از 1961 تا 1964، دکتر سید حسن از 1964 تا 1973، دکتر ام صدیقی از 1973 تا 1988، دکتر انوار احمد از 1988 تا 1996، دکتر محمد شرف العالم از 1996 تا 2004، دکتر غفار صدیقی از 2004 تا 2008 و دکتر عابد حسین هم از 2008 تا به امروز مدیران بخش زبان فارسی دانشگاه پتنا بودند.

دکتر عابد حسین مدیر گروه می گفت: هم اکنون گروه فقط یک استاد ثابت دارد و تعدادی استاد مدعو هم در آن تدریس می کنند. ایشان می گفت حدود 25 دانشجو در مقاطع فوق لیسانس، پیش دکتری و دکتری در این گروه مشغول تحصیل هستند. گروه ظرفیت استخدام چند استاد دیگر را دارد که دکتر عابد حسین می گفت باید دانشگاه مجوز استخدام اعضای جدید هیأت علمی را برای آن صادر کند.

دکتر صادق هم که استاد جوانی است و از فارغ التحصیلان دانشگاه جواهر لعل نهرو است، در کالج نزدیک دانشگاه، زبان فارسی تدریس می کند. دانشجویان، مقطع کارشناسی را در کالج تحصیل می کنند و سپس برای مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر به دانشگاه راه می یابند.

در دفتر گروه چند قفسه کتاب قدیمی هم به چشم می خورد که در میان آن فرهنگ معین، منجد و فرهنگ انگلیسی- فارسی حییّم و آریان پور نمایان بود